Luciano Pavarotti

O p e r a

اپرا از ارزنده ترین پدیده های جهان موسیقی است. طی چند قرنِ اپرا با تحولات و فراز و نشیب های فراوان همه گونه رویدادها و سبک های موسیقی را تجربه کرد و سرانجام به تکامل رسید. اپراهای کلاسیک از یک طرف داستان های سرگرم کننده و جالب را در بر گرفت و اپراهای رومانتیک با عمیق ترین داستان ها در دست موسیقی دانان بزرگ در قالب پر احساس ترین موسیقی همراه با تکنیک های پیشرفته آوازی خلق شدند و بالاخره اپراهای مدرن نیز هرگونه تحول و فراز و نشیب را پذیرا شدند. جا دارد که این هنر در ایران بیش تر معرفی شود به خصوص که اپرا مجموعه ایست از هنرهای مختلف. صرف نظر از موسیقی که هنر اصلی این پدیده است ادبیات فن بیان ِ فن بازیگری ِ طراحی صحنه ِ دکور ِ کارگردانی و غیره همه دست به دست هم می دهند و اپرا را به وجود می آوردند. مهمتر اینکه بعد از پیدایش برق و تکنیک های الکترونیک دامنه وسیعتری از امکانات برای اپرا فراهم شد و آن را شکوفا تر ساخت .

Giuseppe Verdi .1813 - 1901

Giacomo Puccini .1858-1924

Gaetano Donitzetti .1797-1848

Richard Wagner .1813-1883

هنگامی یک اثر بزرگ و جاویدان می شود که گردانندگان و اجراکنندگان آن اثر همگی بزرگ و سرشناس باشند و همگی نقش شان چون خون در رگهایشان جاری و زنده باشد .البته مهمتر از همه این است که صاحب اثر چه چیزی را خلق کرده باشد و در چه جایگاه و سطحی باشد این نکته بسیار بسیار مهم میباشد زیرا قسمت اصلی یک اثر است چون اجرا کنندگان تابع حد و مرز آن اثر می باشند و نمی توانند از مرز خود خارج شوند فقط می توانند بر زیبایی های آن بیافزایند و آن را بهتر و یا حتی بد تر اجرا کنند . این روال در همه چیز در این جهان هستی به همین شکل است و نقش خالق و اجراکنندگان از با اهمییت ترین کارها در تمام موارد می باشد . چون تخصص من در موسیقی کلاسیک - اپرا می باشد پس در این زمینه این قانون کار بین خالق اثر و اجراکنندگان را تو ضیح می دهم .

زمانی که یک آ هنگساز حرفه ای است و تمام اصول و تکنیکهای مربوط به سبک خود را به خوبی میشناسد و اجرا میکند و حس زاتی اش هنری و قدرتمند است مسلما اگر اثری خلق کند تا حد نسبی زیادی آن اثر زیبا و قوی خواهد بود زیرا کارش را به خوبی می شناسد و به آن عشق می ورزد . در مورد اجراکنندگان هم همینطور می باشد . وقتی رهبر ارکستر یا کار گردان صحنه و یا خوانند ه ی اپرا در کارشان بهترین باشند در بهتر اجرا شدن حق مطلب آهنگساز بسیار بسیار سهم زیادی دارند .

مسولیت و کار هر یک از این عوامل به طور خلاصه به شرح زیر است :

آهنگساز - Composer : با توجه به مقدار علم که همان اصول و تکنیکهای آهنگسازی هستند مثل دانستن الف بای موسیقی که همان نتها هستند - آگاهی داشتن بر فواصل و انواع گامهای موسیقایی - قدرت گذاشتن نتها در جای خود - داشتن حس درونی و آسمانی بسیار لطیف و به همان نسبت قدرتمند - داشتن سلیقه در : انتخاب سازها, تنظیم, آراژمان و مسترینگ کار - نوشتن پارتی تور برای : تمامی سازهای ارکستر, کر ,خوانندگان و رهبری ارکستر - آشنایی به موقعیت و اوضاع سیاسی, اجتماعی ,فرهنگی جامعه - داشتن روحیه ی شکست نا پذیری - زیرکی و تیز هوشی فراوان و ... چند چیز دیگر همگی از مسولیتهای سخت آهنگسازی به شمار می آیند .

رهبر ارکستر - Conductor : رهبر ارکستر از نامش پیداست که مسولیت هماهنگ کردن یک عده نوازنده خواننده و گروه کر را به عهده دارد تا همگی با هم هماهنگ و یک دست باشند . اما این مسولیت فقط اینها نمی باشد . رهبر ارکستر این اختیارات را هم دارد : تند یا کند کردن سرعت یا تمپوی ریتم موجود در موسیقی به سلیقه ی خودش - کشیدن یا کوتاه کردن نتها در میزانهای مختلف - تغییر دادن نت نگاشت پاساژها و در بعضی قسمتهای اورتور و آریا ها - حذف کردن بعضی از قسمتهای پارتی تور - اجازه ی بلند شدن و نشستن نوازندگان و گروه کر - انتخاب کردن نوازندگان, خوانندگان, مکان اجرای برنامه, اعضای گروه کر به سلیقه ی خودش - و ... به علاوه ی نکاتی مشابه با آ هنگسازی که عرض کردم مثل: مقدار علم که همان اصول و تکنیکهای رهبری هستند و... چند چیز دیگر همگی از مسولیتهای سخت رهبری ارکستر به شمار می آیند .

خوانندگان - Performers : نقش بسیار تاثیر گذار, بزرگ, حساس, و سختی را بر عهده دارند و از عوامل مهم و اصلی در موسیقی بخصوص در موسیقی ارزنده اپرا هستند . رنگ و بوی صوت خوانندگان سلیقه ای است اما در مورد قدرت حنجره, تکنیک و اصول آوازی این چنین نیست . مشخصات یک خواننده ی حرفه ای و قدرتمد عبارتند از : داشتن رنگ صدای خوش و زیبا - داشتن گوش قوی و موسیقایی - داشتن استعداد ذاتی و خدا دادی - داشتن صدایی شفاف و واضح - ویبراسیون و تحریرهای کامل و درست - داشتن وسعت صدای زیاد و قوی - دارا بودن تکنیک درست در گامهای بم و زیر صدا - درست ادا کردن کلمات در فواصل مختلف - داشتن لحن درست و دلنشین - داشتن ژس خوب و اصولی در حرکات سر و بدن - گرفتن سریع حس در هنگام اجرای زنده - داشتن اعتماد به نفس - داشتن علم موسیقی و تحصیلات در این رشته - داشتن سواد چند زبان و درست ادا کردن لحن آن زبان - داشتن اخلاق و رفتار خوب و نیک و مردم دار بودن - و... از همه ی اینها مهمتر اینکه آنقدر زیرک و باهوش باشد که بتواند هنگام اجرا همه ی این اصول را رعایت و پیاده کند .این توضیحات همگی از مسولیتهای بسیار سخت و دشوار در خوانندگی بخصوص خوانندگی O p e r a به شمار می آیند .

کارگردان صحنه - Director Production : هنگامی که یک اپرا می خواهد روی صحنه برود چه به صورت زنده چه به صورت فیلم و نمایشی خوانندگان مثل تاتر و فیلم باید نقش مربوط به خود را یاد بگیرند و بدانند کجا و کی چه حرکتی را باید انجام بدهند .این گونه مسولیتها به عهده ی کارگردان صحنه می باشد که به خوانندگان نقشهایشان را بیاموزد تا اپرا مثل یک تاتر یا فیلم موزیکال اجرا شود .مسولیتهای دیگر کارگردان : انتخاب دکورها و آرایش صحنه مثل نوع نور پردازی -نوع گریم چهرهای نقشها - انتخاب نوع لباسها و شمایل - و ... هرچیر دیگری که مربوط به دکوراسیون اپرا می شود به عهده ی کارگردان صحنه می باشد .

و حالا معروفترین چهرهایی که در این عرصه در قرن 20 بسیار درخشیدند : یک توضیح ,آهنگسازانی که در اپرا و موزیک کلاسیک بسیار بسیار بزرگ و نامدار هستند ۹۰٪ برای قرون ۱۹ به قبل می باشند . چند تن نامهای آهنگسازان نامی و بزرگ در عرصه ی اپرا :

Giuseppe Verdi 1813 - 1901

Gioachino Rossini 1792 - 1868

Amadeus Mozart 1756 - 1791

Giacomo Puccini 1858 - 1924

Gaetano Donitzetti 1797 - 1848

Georges Bizet 1835 - 1875

Vincenso Bellini 1801 - 1835

Umberto Giordano 1867 - 1948

Ruggiero Leoncavallo 1857 - 1919

Richard Wagner 1813 - 1883

Pietro Mascagni 1863 - 1945

Richard Strauss 1864 - 1949